Trong cuốn sách 7 thói quen để thành đạt, chúng tôi đã giới thiệu một quy trình lấy nguyên tắc làm cơ sở gồm ba bước để có giải pháp cùng thắng:
- Tư duy cùng thắng (dựa vào các nguyên tắc thấy/làm/gặt hái kết quả, lợi ích chung và sự hợp tác)
- Lắng nghe và thấu hiểu (dựa vào các nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, tính khiêm tốn và sự trung thực)
- Đồng tâm hiệp lực (dựa vào nguyên tắc tôn trọng sự khác biệt và tìm kiếm phương án thứ ba)
Tư duy cùng thắng
Cũng giống như Phần tư thứ II, cùng thắng trước hết là một cách tư duy. Nó là mô thức cơ bản dựa vào một nguyên tắc được nhắc đến gần như là nhiều nhất trong tất cả các tác phẩm khai sáng - nguyên tắc cùng có lợi hay "có đi có lại", thường được gọi là "Quy tắc vàng".
Khi tư duy cùng thắng, chúng ta sẽ tìm kiếm lợi ích chung trong mọi quan hệ tương tác. Chúng ta bắt đầu tư duy dưới góc độ của người khác, của xã hội nói chung. Điều đó có ảnh hưởng sâu sắc đến cái mà chúng ta cho là "quan trọng", đến cách chúng ta sử dụng thời gian của mình, đến phản ứng của chúng ta vào thời khắc lựa chọn, và đến kết quả chúng ta giành được trong cuộc sống.
Lắng nghe và thấu hiểu
Đối với nhiều người trong chúng ta, mục đích trước hết của giao tiếp là để người khác hiểu mình, để chúng ta truyền cho họ những ý tưởng và suy nghĩ cá nhân mình. Còn việc lắng nghe họ, nếu có, chủ yếu cũng nhằm để đáp lại.
Khi chúng ta đinh ninh rằng mình đúng, chúng ta không muốn nghe ý kiến của người khác nữa. Chúng ta chỉ muốn sự quy phục của người khác. Chúng ta muốn họ nghe theo ý kiến của mình, bắt chước hình ảnh của mình. Chúng ta ứng xử theo kiểu:"Nêú cần ý kiến của anh, tôi sẽ nói cho anh biết!".
Nhưng tính chất khiêm tốn của nguyên tắc này sẽ giúp bạn loại bỏ sự ngạo mạn đó. Chúng ta bớt quan tâm đến khía cạnh ai đúng mà quan tâm nhiều hơn đến khía cạnh cái gì đúng. Chúng ta coi trọng người khác. Chúng ta thừa nhận rằng lương tâm của họ cũng là kho chứa những nguyên tắc đúng đắn và trí tưởng tượng của họ cũng là một nguồn cung cấp các ý tưởng phong phú. Chúng ta thừa nhận thực tế là thông qua khả năng tự nhận thức và ý chí độc lập, họ có thể có những hiểu biết và kinh nghiệm mà chúng ta không có. Do đó khi họ nhìn nhận vấn đề khác với chúng ta, trước hết chúng ta cần lắng nghe để hiểu họ. Trước khi nói, chúng ta nên nghe trước đã. Chúng ta hãy bỏ ra ngoài suy nghĩ chủ quan của mình và cố gắng lắng nghe để hiểu rõ quan điểm của người khác.
Sự khác biệt của chúng ta tạo nên tình trạng giống như là khi chúng ta đứng đối diện nhau qua một cái lăng kính khổng lồ. Ở phía bên này là hình lõm, còn phía bên kia là hình lồi.
Cả hai góc đều có giá trị, nhưng để người này thực sự hiêủ được góc nhìn của người kia, thì chỉ có cách duy nhất là người đó phải bước sang phía người kia đang đứng để xem người kia nhìn thâý cái gì.
Như Gandhi đã nói:"Ba phần tư nỗi bất hạnh và bất đồng trên thế giới này sẽ biến mất nếu chúng ta đặt mình vào vị trí của đối thủ chúng ta và hiểu được quan điểm của họ". Khi sự hiểu biết tăng lên nhờ thực sự hiểu rõ quan điểm của người khác, chúng ta thường thay đổi quan điểm của mình.
Thực sự lắng nghe là dấu hiệu của sự tôn trọng. Nó tạo ra sự tin cậy. Khi biết lắng nghe, chúng ta không chỉ có điều kiện để hiểu rõ người khác mà còn tạo ra môi trường để người khác hiểu rõ chúng ta. Khi cả hai bên đều hiểu rõ cách nhìn của nhau, chúng ta sẽ cảm thấy như đứng về một phía để cùng nhau tìm ra giải pháp, chứ không phải đứng về hai phía đối chọi nhau.
Đồng tâm hiệp lực
Đồng tâm hiệp lực là kết quả của tư duy cùng thắng kết hợp với việc lắng nghe và thấu hiểu. Nó là một phép cộng kỳ diệu, khi mà 1+1=3 hoặc lớn hơn thế. Nó không phải là sự thỏa hiệp. Nó không phải là 1+1=1.5. Nó là sự tạo ra giải pháp theo phương án thứ 3 - mà thường là tốt hơn giải pháp của từng bên đưa ra riêng rẽ.
Bây giờ chúng ta xem xét cách thức cụ thể để có thể áp dụng tư duy cùng thắng vào trong quan hệ gia đình, nhóm làm việc và các tổ chức để tạo ra cuộc sống có chất lượng. Cũng tương tự như ở phần nói về cá nhân, chúng ta cũng sẽ đề cập đến các vấn đề như viễn cảnh, vai trò và mục tiêu, nhưng lần này chúng ta sẽ dựa trên cơ sở sự tương thuộc - chúng ta sẽ xem xét viễn cảnh chung và các vai trò và mục tiêu của sự đồng tâm hiệp lực. Chúng ta cũng sẽ xem xét văn hóa ủy quyền được tạo ra dựa trên các yếu tố này...
- Tư duy cùng thắng (dựa vào các nguyên tắc thấy/làm/gặt hái kết quả, lợi ích chung và sự hợp tác)
- Lắng nghe và thấu hiểu (dựa vào các nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, tính khiêm tốn và sự trung thực)
- Đồng tâm hiệp lực (dựa vào nguyên tắc tôn trọng sự khác biệt và tìm kiếm phương án thứ ba)
Tư duy cùng thắng
Cũng giống như Phần tư thứ II, cùng thắng trước hết là một cách tư duy. Nó là mô thức cơ bản dựa vào một nguyên tắc được nhắc đến gần như là nhiều nhất trong tất cả các tác phẩm khai sáng - nguyên tắc cùng có lợi hay "có đi có lại", thường được gọi là "Quy tắc vàng".
Khi tư duy cùng thắng, chúng ta sẽ tìm kiếm lợi ích chung trong mọi quan hệ tương tác. Chúng ta bắt đầu tư duy dưới góc độ của người khác, của xã hội nói chung. Điều đó có ảnh hưởng sâu sắc đến cái mà chúng ta cho là "quan trọng", đến cách chúng ta sử dụng thời gian của mình, đến phản ứng của chúng ta vào thời khắc lựa chọn, và đến kết quả chúng ta giành được trong cuộc sống.
Lắng nghe và thấu hiểu
Đối với nhiều người trong chúng ta, mục đích trước hết của giao tiếp là để người khác hiểu mình, để chúng ta truyền cho họ những ý tưởng và suy nghĩ cá nhân mình. Còn việc lắng nghe họ, nếu có, chủ yếu cũng nhằm để đáp lại.
Khi chúng ta đinh ninh rằng mình đúng, chúng ta không muốn nghe ý kiến của người khác nữa. Chúng ta chỉ muốn sự quy phục của người khác. Chúng ta muốn họ nghe theo ý kiến của mình, bắt chước hình ảnh của mình. Chúng ta ứng xử theo kiểu:"Nêú cần ý kiến của anh, tôi sẽ nói cho anh biết!".
Nhưng tính chất khiêm tốn của nguyên tắc này sẽ giúp bạn loại bỏ sự ngạo mạn đó. Chúng ta bớt quan tâm đến khía cạnh ai đúng mà quan tâm nhiều hơn đến khía cạnh cái gì đúng. Chúng ta coi trọng người khác. Chúng ta thừa nhận rằng lương tâm của họ cũng là kho chứa những nguyên tắc đúng đắn và trí tưởng tượng của họ cũng là một nguồn cung cấp các ý tưởng phong phú. Chúng ta thừa nhận thực tế là thông qua khả năng tự nhận thức và ý chí độc lập, họ có thể có những hiểu biết và kinh nghiệm mà chúng ta không có. Do đó khi họ nhìn nhận vấn đề khác với chúng ta, trước hết chúng ta cần lắng nghe để hiểu họ. Trước khi nói, chúng ta nên nghe trước đã. Chúng ta hãy bỏ ra ngoài suy nghĩ chủ quan của mình và cố gắng lắng nghe để hiểu rõ quan điểm của người khác.
Sự khác biệt của chúng ta tạo nên tình trạng giống như là khi chúng ta đứng đối diện nhau qua một cái lăng kính khổng lồ. Ở phía bên này là hình lõm, còn phía bên kia là hình lồi.
Thực sự lắng nghe là dấu hiệu của sự tôn trọng. Nó tạo ra sự tin cậy. Khi biết lắng nghe, chúng ta không chỉ có điều kiện để hiểu rõ người khác mà còn tạo ra môi trường để người khác hiểu rõ chúng ta. Khi cả hai bên đều hiểu rõ cách nhìn của nhau, chúng ta sẽ cảm thấy như đứng về một phía để cùng nhau tìm ra giải pháp, chứ không phải đứng về hai phía đối chọi nhau.
Đồng tâm hiệp lực là kết quả của tư duy cùng thắng kết hợp với việc lắng nghe và thấu hiểu. Nó là một phép cộng kỳ diệu, khi mà 1+1=3 hoặc lớn hơn thế. Nó không phải là sự thỏa hiệp. Nó không phải là 1+1=1.5. Nó là sự tạo ra giải pháp theo phương án thứ 3 - mà thường là tốt hơn giải pháp của từng bên đưa ra riêng rẽ.
Bây giờ chúng ta xem xét cách thức cụ thể để có thể áp dụng tư duy cùng thắng vào trong quan hệ gia đình, nhóm làm việc và các tổ chức để tạo ra cuộc sống có chất lượng. Cũng tương tự như ở phần nói về cá nhân, chúng ta cũng sẽ đề cập đến các vấn đề như viễn cảnh, vai trò và mục tiêu, nhưng lần này chúng ta sẽ dựa trên cơ sở sự tương thuộc - chúng ta sẽ xem xét viễn cảnh chung và các vai trò và mục tiêu của sự đồng tâm hiệp lực. Chúng ta cũng sẽ xem xét văn hóa ủy quyền được tạo ra dựa trên các yếu tố này...
0 nhận xét:
Đăng nhận xét