Mỗi quyết
định chúng ta đưa ra đều là quan trọng. Một số quyết định có thể được xem là
nhỏ, nhưng trên thực tế khi các quyết định đó gộp lại với nhau sẽ hình thành
thói quen của con tim, dẫn chúng ta đến một số phận nhất định.
Một số lựa
chọn của chúng ta, lúc đưa ra chúng ta không rõ, nhưng sau đó trở thành những
bước ngoặt trong cuộc đời của chúng ta –những khoảng thời gian khi uu tiên cho
điều quan trọng nhất tạo ra sự khác biệt. Đôi khi những quyết định như vậy rất
khó khăn, đòi hỏi chúng ta phải có bản lĩnh vì quyết định đó là bất thường và
thậm chí trái lô–gíc theo suy nghĩ của người khác. Nhưng nếu chúng ta lắng
nghe lương tâm của mình và hy sinh cái ‘‘tốt vừa’’ cho cái ‘‘tốt nhất’’, chúng
ta sẽ thấy tác động của nó đến chất lượng cuộc sống của chúng ta về sau.
Để kết
thúc cuốn sách này, chúng tôi muốn chia sẻ từ trải nghiệm đã trở thành bước
ngoặt trong cuộc đời của từng người trong chúng tôi. Những trải nghiệm này đã
thuyết phục chúng tôi về sức mạnh của việc ưu tiên cho điều quan nhất.
Rebecca : Nhiều năm trước, khi cá
con tôi đã đến tuổi đi học, tôi quyết định đó là lúc tôi quay trở lại trường để
học tiếp. Những năm trước đó, tôi được một thời gian, tôi cảm thấy mặc dù đây
là điều ‘‘tốt’’ đối với tôi, những điều ‘‘tốt nhất’’ đối với tôi là lấy chồng
và chăm sóc gia đình. Tôi không bao giờ ân hận với quyết định đó –nó đã dẫn đến
một cuộc sống hạnh phúc, niềm vui, thách thức và học tập nhiều hơn tôi tưởng.
Nhưng cũng vì vậy, tôi đã không có được tấm bằng đại học, và tôi nghĩ bây giờ
lúc làm điều đó.
Tôi đã không dự kiến cảm xúc của mình khi
tôi trở lại trường. Đó thật là một niềm vui sướng ! Tôi thích cảm giác
phiêu lưu, sự hấp dẫn của việc học tập, thậm chí cả mùi của sách vở. Tôi đang
làm điều mình thích nhất. Tôi cảm thấy như đang bay bổng khi bước vào tòa nhà
hành chính của mình và nhận thấy con đường khá thuận lợi để thực hiện mục tiêu
của mình. Khi rời tòa nhà, tôi nghĩ mình sẵn sàng thuê ai đó lo việc nhà để tôi
tập trung toàn bộ thời gian cho việc học tập tại trường.
Tôi trở về nhà với nỗi phấn chấn trong lòng.
Tôi hồi hộp trước các cơ hội sẽ đến. tôi đã tham dự một số lớp qua một số năm
và tự mình tiến hành một số công trình nghiên cứu. Nhưng ý nghĩ mình có thể
dành toàn bộ thời gian và sức lực cho điều từng là nguồn gốc của niềm vui và sự
an toàn của tôi trong quá khứ hầu như lấn át cả tâm hồn tôi.
Tôi nói ‘‘hầu như’’ vì suýt nữa nó lấn át cả
tiếng nói nhỏ nhẹ bên trong con người tôi : ‘‘Rebecca,gia đình cần đến
cô’’.
Tôi không muốn nghe thấy tiếng nói đó. Tôi
viên ra hàng chục lý do vì sao tôi phải quay trở lại trường đại học. Nhưng tiếng
nói trong nội tâm đó đã làm tôi không được thoải mái, và tất cả những sự hăng
hái hay lý lẽ đều không thể dập tắt được. Cuối cùng khi tôi dừng lại không đấu
tranh nữa và thực sự lắng nghe nó, tôi đã nhận ra sâu sắc rằng tôi còn có rất
nhiều điều quan trọng phải làm vào lúc đó hơn là quay trở lại trường đại học.
Đó là một trong những quyết định khó khăn
nhất của đời tôi. Nó gần giống như miếng ăn đã đưa tận miếng ăn đã đưa tận
miệng rồi lại đột nhiên biến mất. Nhưng sâu tận đáy lòng, tôi biết mình đã
quyết định đúng. Tôi biết mình cần phải chuyển trọng tâm nỗ lực và tái cam kết
với bản thân để cống hiến cho cuộc sống của các con mà lúc đó chỉ có tôi mới
làm được. Chúng đang phải đối diện với sức ép lớn trong các thời khắc quyết
định, và sự có mặt của tôi bên cạnh chúng, thắt chặt quan hệ sâu sắc để có ảnh
hưởng tích cực đến chúng vào thời khắc quan trọng đó sẽ tạo ra sự khác biệt lớn
đối với chất lượng cuộc sống của chúng sau này.
Tôi lại tập trung mọi cố gắng để chăm sóc
cho gia đình. Tôi dành thời gian tham dự lớp học buổi tối, qua đó tôi học thêm
về sinh lý học, vi sinh học và các môn học nhân văn. Đó quả là điều thích thú
và bổ ích. Nhưng niềm vui đó không sánh bằng những trải nghiệm với các con tôi.
Bây giờ tôi nhìn chúng và tự hỏi : ‘‘Điều gì sẽ xảy ra với chúng nếu tôi
chọn con đường khác ?’’.
Tiếng nói nội tâm đã dẫn tôi đến sự lựa chọn
hoàn toàn trái với lý lẽ và sức ép của xã hội. Nó dẫn tôi đến quyết định ưu
tiên cho gia đình trên hết vào lúc có những cám dỗ để tôi không làm như vậy. Nó
dẫn tôi đến quyết định sau đó là nhận lời làm việc với Stephen về cuốn sách ‘‘7
thói quan’’ và đóng góp cho công việc mà trước đó tôi không hề nghĩ tới. Nó là
nguồn gốc của mọi quyết định tốt đẹp của tôi. Tôi buộc phải thừa nhận rằng có
một trí tuệ vượt trội hơn nhiều so với trí tuệ của tôi, và sống hài hòa với nó
là chìa khóa dẫn tôi đến sự cống hiến và niềm vui.
Roger : Nhiều năm trước đây, khi việc
làm ăn của chúng tôi gặp khó khăn, tôi và rebecca quyết định đi vào một giai
đoạn mất thăng bằng có ý thức trong một hai năm. Chúng tôi thỏa thuận tôi sẽ
dành thời gian đi đâu đó để trưởng thành và thử thách. Chúng tôi hiểu việc này
làm tôi vắng nhà một thời gian dài, nhưng nó sẽ giúp chúng tôi thực hiện được
các mục tiêu lâu dài chúng tôi.
Sự mất cân bằng này đã đem lại kết quả mong
muốn, nhưng khi thời gian kết thúc, tôi thấy rất khó khăn để rời bỏ nó. Có rất
nhiều việc để làm đem lại lợi ích cho người khác và cho công việc kinh doanh,
và nhiều sức ép để làm điều đó. Hết tuần này sang tháng kia cuối cùng sự mất
cân bằng đó dường như trở thành một lối sống.
Thế rồi có một bước ngoặt xảy ra khi tôi
dừng lại và tự hỏi mình : ‘‘Có phải mình đang để cho những điều tốt
nhất ?’’. Đó là thời khắc quyết định,khi tôi suy ngẫm tình hình và lắng
nghe con tim mình, tôi nhận ra mình cần xác định một lập trường và đặt ra giới
hạn số lượng các buổi tối vắng nhà trong một tháng.
Quyết định này được thử thách gay go trong
nhiều tuần sau đó. Nhưng dần dần những người đồng nghiệp khác nhận ra đây thực
sự là quyết tâm và lời hứa của tôi, và họ đã giúp tôi thực hiện và đưa ra giải
pháp thứ ba để tối đa hóa sự đóng góp của tôi cho sứ mệnh chung.
Tôi tin rằng khả năng đóng góp của tôi cho
sứ mệnh chung tăng lên từ khi tôi đặt ra giới hạn đó và tin ra giải pháp
thích hợp. Thực tế, đó là một trong những quyết định đã dẫn chúng tôi đến việc
thực hiện cuốn sách này.
Từ sự trải nghiệm này của bản thân, và từ
việc quan sát nhiều điều khác trong quan trọng nhất, tôi hoàn toàn tin tưởng
rằng có những bước ngoặt then chốt trong cuộc đời –những lúc chúng ta phải xác
định lập trường và có cam kết cá nhân sâu sắc để tạo ra sự thay đổi. Luôn có cảm
giác bình yên khi có sự quyết tâm làm điều mà bạn thấy thực sự quan trọng, mặc
dù điều đó không quyết tâm, chúng ta sẽ sa vào tình trạng mất cân bằng và
không hào hòa, với sự mất thăng bằng thì dễ dàng là trả giá cho sự thăng bằng.
Stephen : Nhiều năm trước, tôi quyết
định rời trường đại học và thành lập một tổ chức để có công hiến nhiều hơn. Tôi
đã làm việc ở trường đại học hơn 20 năm, và rất yên ổn tại đó. Tôi đã có nhiều
vai trò khác nhau, kể cả vị trí quản lý cấp cao. Tôi đã tham gia thành lập một
bộ môn mới về hành vi của tổ chức, có một cuộc sống vui vẻ, dễ chịu với sự tự
do thoải mái và một mức lương rất cao –đặc biệt khi được yêu cầu làm tư vấn và
đi thuyết trình.
Hơn nữa, tôi thực sự yêu công việc đang
làm ! Tôi có một số lớp giảng cho nghiên cứu sinh với số lượng nhỏ và một
số lớp cho sinh viên với số lượng lớn hơn 500 người. Tôi cảm thấy mình đang có
ảnh hưởng lâu dài đối với cuộc sống của một bộ phận lớn sinh viên mà hầu hết
năm thứ 4-5 đều học tại đây.
Nhưng tôi cảm thấy cần phải phát triển các
cách tiếp cận mới cho việc đào tạo các nhà quản lý, mà việc này đòi hỏi tôi
phải dành toàn bộ thời gian. Tôi thực sự phải đấu tranh cân nhắc giữa cái tốt
và cái tốt nhất. Cuối cùng tôi quyết định rời khỏi trường đại học, để đưa ‘‘7
thói quen’’ và ‘‘lãnh đạo dựa vào nguyên tắc’’ với các thành phần xã hội càng
tốt. Tôi tin rằng việc này sẽ thành công về tài chính để tôi có thể chu cấp đủ
cho gia đình, nhưng vẫn còn đó nhiều ẩn số chưa biết và những trăn trở muốn rút
lui.
Chỉ
trong thời gian một hai năm, mức độ đóng góp, cảm giác thỏa mãn và sự hấp dẫn
nội tại của các thách thức nhiều đến mức tôi tiếc rằng mình đã không làm việc
này sớm hơn. Nó lại thức tỉnh tôi lần nữa : đừng có bị lôi cuốn bởi cái
tốt ; hãy đi theo cái tốt nhất. Hãy đi theo con đường nào thể hiện sự cống
hiến độc đáo của bạn. Hãy thoải mái rời bỏ vùng nhân hạ mà bạn cảm thấy không
thoải mái rời bỏ vùng nhàn hạ mà bạn cảm thấy không thoải mái tiếp tục ở trong
đó –tuy điều này nghe có vẻ mâu thuẫn.
Với mỗi bước lớn lên của việc kinh doanh thì
thách thức vẫn như cũ -ở lại với cái tốt và đã quen thuộc, hay là đi theo cái
tốt nhất nhưng chưa quen. Mỗi bước như vậy đều có nỗi đau. Tôi nhớ lại có lần ở
trong taxi tại một thành phố, trên đường tới khách sạn và toát mồ hôi giữa trời
lạnh khi nhận ra có khả năng tôi đã đánh mất một số tiền lớn và đứng trước nguy
cơ mất hết tài sản thế chấp cho khoản vay mới, những tài sản tôi đã dành dụm
nhiều năm mới có, bao gồm nhà cửa và tất cả những khoản tiết kiệm khác. Tôi
cũng làm cho những người thân bị lâm nguy, và đứng trước nguy cơ mất hết tất cả,
kể cả công việc kinh doanh
Thế rồi tôi suy nghĩ tất cả những tổn thất
này thực sự là những khoản đầu tư vào các thị trường đang phát triển, những con
người đang phát triển, các sản phẩm đang phát triển và những phần mất mát tưởng
như ngu ngốc là những đầu tư vào học tập và những hiểu biết có thể dùng cho
tương lai. Những suy nghĩ đó đều đúng, nhưng tình cảm thực của tôi lúc đó là
hoàn toàn yếu đuối và lo sợ. Gia đình tôi đang lâm nguy. Tương lai tôi đang lâm
nguy. Đây là lần đầu tiên tôi cảm thấy thật sự yếu đuối, trơ trọi và cảm thấy
mình làm vào tình cảnh hiểm nghèo
Ở mỗi khoảnh khắc lịch sử của sự thay đổi
lớn về cơ cấu và chiến lược trong kinh doanh, chúng ta đều trải qua nỗi lo lắng
và sợ hãi tương tự như khi rời bỏ vùng nhàn hạ mà chúng ta đã quen thuộc trong
quá khứ. Khi đó luôn luôn có nhiều sự rủi ro. Chúng ta cần có niềm tin vào các
nguyên tắc hiệp lực của quan hệ tương thuộc –người mẹ của sự phát triển đích
thực, và sự thích thú, sự công hiến, miền tin vào tính cách và năng lực cơ bản
của những người cùng tham gia vào quá trình tương tác hiệp lực ấy.
Mỗi bước như vậy, tôi phải rời bỏ vùng an
nhàn của mình. Tôi phải nhảy xuống hẻm núi, và mặc dù tôi biết có sự an toàn
nhờ có dây thừng và lưới, tôi vẫn cảm thấy sự yếu đuối và sợ hãi. Nhưng trong
mọi trường hợp, nỗi sợ hãi là thiếu căn cứ và sự rủi ro là đáng để thử thách.
Những điều như niềm vui chung, sự hăng hái nhiệt tình, những hiểu biết và bài
học mới mẻ, nhận thức mới về sự cống hiến, về ý nghĩa cuộc sống, về gia tăng
giá trị, về công việc có ý nghĩa, về sự ảnh hưởng đến các tổ chức, các nền văn
hóa, các xã hội –là cả một thế giới mà tôi chưa bao giờ chiêm nghiệm trước đây.
Giai đoạn then chốt xuất hiện khi tôi quyết
định đưa tài liệu này ra với thế giới, cả khu vực công lẫn tư nhân – để gây tác
động đến các ngành giáo dục, bệnh viện, nhà thờ, các quỹ, các tổ chức phi lợi
nhuận, các hiệp hội ngành nghề, các doanh nghiệp nhỏ mới khởi nghiệp, các doanh
nghiệp bậc trung, các doanh nghiệp lớn, các công ty siêu quốc gia có mặt trong
danh sách Fortune 500, Fortune 100, chính quyền liên bang, chính quyền các
bang, các cộng đồng địa phương các hệ thống y tế, các tổ chức dược khoa –sau đó
mở rộng ra quốc tế trong nỗ lực đưa phương pháp lãnh đạo dựa vào nguyên tắc ra
toàn thế giới.
Tất cả điều này được thực hiện chỉ trong một
vài năm. Đến nay chúng tôi đã có cả một đội gồm những người có năng lực và
quyết tâm với các kỹ năng phụ trợ, những người cùng chia sẻ một viễn cảnh chung
với sự cam kết suốt đời với tuyên ngôn sứ mệnh của chúng tôi :
Phục vụ cộng đồng thế giới bằng cách giúp sức cho các cá nhân và tổ chức
không ngừng nâng cao khả năng làm việc của họ nhằm đạt được các mục đích xứng
đáng thông qua sự hiểu biết và sống theo sự lãnh đạo dựa vào nguyên tắc.
Để thực hiện sứ mệnh này, chúng tôi không
ngừng phấn đấu thực hành những điều chúng tôi đã dạy.
Chúng tôi công khai tuyên bố rằng chúng tôi
không ngừng nỗ lực thực hành điều chúng tôi dạy vì chúng tôi biết không ai có
thể thực hiện được một mục đích cao quý bằng phương tiện thấp hèn, và rằng sức
mạnh thực sự cho sự cống hiến lâu bền bắt nguồn từ sự chính trực, sự nêu gương,
sự chỉ dẫn, trao quyền và liên kết
Cho đến nay thách thức lớn nhất, ít nhất đối
với tôi, là đặt gia đình lên trên nghề nghiệp,công việc công ty bạn bè, của cải
vật chất. Tôi thực sự tin rằng nếu chúng ta chỉ quan tâm đến các nghĩa vụ và
trách nhiệm khác trong cuộc sống mà lại bỏ mặc gia đình thì điều đó cũng giống
như việc sửa sang những chiếc ghế trên boong con tàu Titanic. Như có người nói : ‘‘Không có định chế nào thay thế
được gia đình’’. Gia đình là định chế chủ yếu định hình cho tương lai của các
cá nhân về tình cảm, tri thức tinh thần, đạo đức, xã hội, kinh tế, và cho toàn
thể xã hội của chúng ta.
Từ tất cả những điều trên tôi nhận thấy cần
thiết phải có sự đóng góp ý kiến của nhiều người, của việc thành lập các hội
đồng độc lập có sức mạnh với các cố vấn có năng lực chuyên môn cao và đạo đức
tư cách tốt. Tôi nhận thấy tầm quan trọng của việc thành lập các hệ thống với
cơ chế kiểm soát bên trong các doanh nghiệp và các tổ chức. Tôi nhận thấy tầm
quan trọng của việc tham khảo ý kiến vợ tôi dựa theo trực giác của cô ấy, và
thực sự cởi mở - dù tôi khi điều đó đi ngược ý muốn hay kế hoạch của tôi. Tất cả
những điều này không ngừng dạy tôi rằng khiêm tốn thực sự là người mẹ của mọi
đức hạnh, và tất cả mọi điều tốt đẹp trên đời luôn có đủ cho mọi người, nếu
chúng ta sẵn sàng là một tác nhân chứ không phải là người đặt ra quy luật cho mình
– nếu chúng ta sẵn sàng là một đầu dẫn qua đó các nguyên tắc được vận hành đúng
đắn.
Tôi đã biết chuyển giao việc quản lý doanh
nghiệp cho người tốt, có năng lực và tham gia vào các vấn đề chiến lược cùng
với họ với tinh thần đồng tâm hiệp lực. Tôi đã nhận thấy tầm quan trọng của
việc không bao giờ vay mượn sức mạnh của chức vụ, thẩm quyền, hay quyền sở hữu
–mặc dù thỉnh thoảng tôi cũng bị cám dỗ để làm điều đó.
Tuy nhiên, tôi biết điều gì là đúng. Tôi
biết đâu là những nguyên tắc. Tôi biết mình phải tuân thủ nó và để cho nó chi
phối mình. Khi tôi làm như vậy, kết quả thường rất tốt. Còn nếu kết quả không
được như vậy, tôi vẫn cảm thấy bình yên trong lòng.
Cùng nhau, chúng tôi khẳng định
rằng những lựa chọn hết sức quan trọng. Chúng tôi tin tưởng tuyệt đối rằng cách
tốt nhất để tạo ra một cuộc sống có chất lượng là lắng nghe và sống theo sự
mách bảo của lương tâm. Mỗi người chúng tôi đều đã có lúc có sự lựa chọn khác
đi và đã nếm trải các hậu quả. Cùng nhau, chúng tôi nói rằng không có điều gì
tác động lớn đến thời gian, đến chất lượng cuộc sống trong mọi thời khắc cho
bằng việc học để lắng nghe và sống theo lương tâm của mình.
Có thể có
nhiều bước ngoặt trong cuộc đời của chúng ta, nhưng bước ngoặt quan trọng nhất
là khi chúng ta đưa ra quyết định ; ‘‘Tôi sẽ sống theo lương tâm của mình.
Từ lúc này này trở đi, tôi sẽ không cho phép để cho bất kỳ tiếng nói nào –tấm
gương phản chiếu xã hội, hoàn cảnh, và ngay cả tỷ lệ của chính mình –lấn át
tiếng nói của lương tâm. Dù hậu quả như thế nào, tôi sẽ tuân theo nó’’.
Khi đưa ra
quyết định như vậy, chúng ta tạo ra một cách sống mà theo đó chúng ta yêu thích
các hệ quả thay vì lo sợ nó. Thời gian không còn là kẻ thù nữa ; nó là
người bạn của chúng ta. Do chúng ta tuân theo các nguyên tắc ‘‘chính Bắc’’, nên
thời gian là cái sẽ đem đến gặt hái trong cuộc sống của chúng ta.
Hai món
quà thiên phú lớn nhất của chúng ta là thời gian và sự tự do để lựa chọn –sức
mạnh dẫn dắt các nỗ lực của chúng ta trong việc sử dụng thời gian đó. Bí quyết
không phải là ‘‘tiêu dùng’’ thời gian, mà là ‘‘đầu tư’’ thời gian –vào con
người, vào việc trao quyền, vào các dự án có ý nghĩa và những điều chỉnh nghĩa.
Giống như mọi nguồn lực tư bản nếu chúng ta tiêu dùng thời gian, nó sẽ mất đi.
Chúng ta sẽ làm mai một đi tài sản của mình. Nếu chúng ta đầu tư nó, chúng ta
sẽ làm tăng tài sản của mình. Nếu chúng ta đầu tư nó, chúng ta sẽ làm tăng tài
sản của của mình và nó sẽ đem đến phúc lành cho các thế hệ sau.
