Đồng tâm hiệp lực bắt đầu từ sự khác biệt
Giả sử chúng tôi cử một người thách đấu vật tay với bạn. Mục tiêu là thắng được càng nhiều càng tốt. Giới hạn thời gian là 60 giây, và giả sử chúng ta có một trọng tài - người sẽ thưởng mười xu cho mỗi lượt thắng của bất kỳ bên nào.
Bây giờ, giả sử người của chúng tôi ngay lập tức kéo cánh tay của bạn xuống. Nhưng thay vì giữ chặt tay bạn ở vị trí đó, anh ta thả lỏng ra và để bạn kéo ngược cánh tay anh ta xuống. Thế rồi người của chúng tôi lập tức kéo cánh tay bạn ngược trở lại lần nữa. Theo phản xạ, bạn chống lại. Bạn muốn chiến thắng. Các cơ bắp của bạn căng lên, gương mặt bạn cau lại do sự gắng sức. Nhưng giữa lúc đang vật lộn căng thẳng đó, bạn nhận ra rằng mỗi bên đã có được mười xu. Nếu bạn để cho bên chúng tôi thắng lần tới, và bên chúng tôi lại cho bạn thắng lần tiếp theo, và cứ như thế tiếp tục...thì cả hai bên sẽ thu được phần thưởng gấp bội. Thế là hai bên phối hợp với nhau đẩy qua đẩy lại một cách nhẹ nhàng và mau lẹ - để rồi chỉ trong vòng 60 giây, cả hai bên đều có được 3 đô la thay vì chỉ có mười xu.
Đây là thực chất của trò chơi cùng thắng: trong hầu hết các tình huống, thì sự hợp tác tạo ra kết quả lớn hơn là sự cạnh tranh. Bài học rút ra không phải là chúng ta thay nhau chịu thua - lúc này bạn thắng, lúc khác thì bên chúng tôi thắng - mà là khả năng phối hợp giữa hai bên để đạt được kết quả lớn hơn so với khi mỗi bên tự mình làm.
Khi tiến hành thử nghiệm nho nhỏ này trong các tình huống tập thể, chúng tôi thường nghe các bình luận:
"Lúc đầu tôi cứ nghĩ đây là trò chơi đối nghịch. Nhưng rồi tôi bắt đầu nhận ra nếu cả hai bên biết ứng xử có đi có lại, thì cả hai sẽ là người chiến thắng."
"Sự lấn át và duy trì vị trí thắng thế có giá trị cho đến khi tôi nhận ra: "Khoan đã, như thế này thì cả hai bên đều thua!".
"Tôi đã đặt cược cái tôi của mình vào đây. Mọi người đang nhìn vào đó. Tôi cảm thấy mình phải chiến thắng - tôi phải hạ gục đối thủ."
"Cuối cùng thì tôi nhận ra là mình đang chiến đấu với chính mình."
Hầu hết chúng ta tiếp cận các tình huống với tinh thần thắng - thua. "Chiến thắng" của người này đồng nghĩa với thất bại của người kia. Chúng ta hình thành tâm lý hẹp hòi từ các môn thể thao thắng - thua, từ việc xếp hạng thi cử cho đến hệ thống cấp bậc bắt buộc. Chúng ta nhìn cuộc sống thông qua lăng kính thắng - thua, và nếu chúng ta không phát triển khả năng tự nhận thức, chúng ta sẽ dành cả đời mình để giành giật lấy những "đồng xu" thay vì hợp tác để có được nhiều "đồng đô la" như ví dụ trên.
Vậy ai là người chiến thắng trong quan hệ hôn nhân của bạn - bạn hay vợ/chồng bạn? Ai là người chiến thắng khi con chống lại bố, để tự khẳng định? Ai là người chiến thắng ở nơi làm việc khi cạnh tranh nhau để được công nhận, giành giải thưởng một chuyến đi nghỉ mát tại Hawaii, hay bằng tiền mặt? Cái giá phải trả cho tâm lý thắng - thua này là gì dưới góc độ thời gian và chất lượng cuộc sống?
Trái với suy nghĩ thông thường của chúng ta, khi có người "chiến thắng" không có nghĩa là có ai đó phải thua; mà nó có nghĩa là chúng ta có thể cùng đạt được các mục tiêu của mình. Do đó chúng ta có thể đạt được nhiều mục tiêu lớn hơn khi chúng ta hợp tác với nhau thay vì cạnh tranh.
Trong thực tế tương thuộc, giải pháp cùng thắng là giải pháp vững bền duy nhất. Nó là điều cốt lõi của tâm lý dồi dào - luôn có đủ mọi thứ cho tất cả chúng ta; năng lực được kết hợp lại của chúng ta đủ để tạo ra nhiều hơn cho chúng ta và cho mọi người khác. Theo một khía cạnh nào đó, thì đúng như một số người nói, phải gọi nó là "sự cùng thắng của mọi người" (win-win-win). Bằng cách cùng nhau làm việc, học tập lẫn nhau, giúp đỡ nhau cùng trưởng thành, mọi người sẽ cùng có lợi, kể cả xã hội nói chung.
Giả sử chúng tôi cử một người thách đấu vật tay với bạn. Mục tiêu là thắng được càng nhiều càng tốt. Giới hạn thời gian là 60 giây, và giả sử chúng ta có một trọng tài - người sẽ thưởng mười xu cho mỗi lượt thắng của bất kỳ bên nào.
Bây giờ, giả sử người của chúng tôi ngay lập tức kéo cánh tay của bạn xuống. Nhưng thay vì giữ chặt tay bạn ở vị trí đó, anh ta thả lỏng ra và để bạn kéo ngược cánh tay anh ta xuống. Thế rồi người của chúng tôi lập tức kéo cánh tay bạn ngược trở lại lần nữa. Theo phản xạ, bạn chống lại. Bạn muốn chiến thắng. Các cơ bắp của bạn căng lên, gương mặt bạn cau lại do sự gắng sức. Nhưng giữa lúc đang vật lộn căng thẳng đó, bạn nhận ra rằng mỗi bên đã có được mười xu. Nếu bạn để cho bên chúng tôi thắng lần tới, và bên chúng tôi lại cho bạn thắng lần tiếp theo, và cứ như thế tiếp tục...thì cả hai bên sẽ thu được phần thưởng gấp bội. Thế là hai bên phối hợp với nhau đẩy qua đẩy lại một cách nhẹ nhàng và mau lẹ - để rồi chỉ trong vòng 60 giây, cả hai bên đều có được 3 đô la thay vì chỉ có mười xu.
Đây là thực chất của trò chơi cùng thắng: trong hầu hết các tình huống, thì sự hợp tác tạo ra kết quả lớn hơn là sự cạnh tranh. Bài học rút ra không phải là chúng ta thay nhau chịu thua - lúc này bạn thắng, lúc khác thì bên chúng tôi thắng - mà là khả năng phối hợp giữa hai bên để đạt được kết quả lớn hơn so với khi mỗi bên tự mình làm.
Khi tiến hành thử nghiệm nho nhỏ này trong các tình huống tập thể, chúng tôi thường nghe các bình luận:
"Lúc đầu tôi cứ nghĩ đây là trò chơi đối nghịch. Nhưng rồi tôi bắt đầu nhận ra nếu cả hai bên biết ứng xử có đi có lại, thì cả hai sẽ là người chiến thắng."
"Sự lấn át và duy trì vị trí thắng thế có giá trị cho đến khi tôi nhận ra: "Khoan đã, như thế này thì cả hai bên đều thua!".
"Tôi đã đặt cược cái tôi của mình vào đây. Mọi người đang nhìn vào đó. Tôi cảm thấy mình phải chiến thắng - tôi phải hạ gục đối thủ."
"Cuối cùng thì tôi nhận ra là mình đang chiến đấu với chính mình."
Hầu hết chúng ta tiếp cận các tình huống với tinh thần thắng - thua. "Chiến thắng" của người này đồng nghĩa với thất bại của người kia. Chúng ta hình thành tâm lý hẹp hòi từ các môn thể thao thắng - thua, từ việc xếp hạng thi cử cho đến hệ thống cấp bậc bắt buộc. Chúng ta nhìn cuộc sống thông qua lăng kính thắng - thua, và nếu chúng ta không phát triển khả năng tự nhận thức, chúng ta sẽ dành cả đời mình để giành giật lấy những "đồng xu" thay vì hợp tác để có được nhiều "đồng đô la" như ví dụ trên.
Vậy ai là người chiến thắng trong quan hệ hôn nhân của bạn - bạn hay vợ/chồng bạn? Ai là người chiến thắng khi con chống lại bố, để tự khẳng định? Ai là người chiến thắng ở nơi làm việc khi cạnh tranh nhau để được công nhận, giành giải thưởng một chuyến đi nghỉ mát tại Hawaii, hay bằng tiền mặt? Cái giá phải trả cho tâm lý thắng - thua này là gì dưới góc độ thời gian và chất lượng cuộc sống?
Trái với suy nghĩ thông thường của chúng ta, khi có người "chiến thắng" không có nghĩa là có ai đó phải thua; mà nó có nghĩa là chúng ta có thể cùng đạt được các mục tiêu của mình. Do đó chúng ta có thể đạt được nhiều mục tiêu lớn hơn khi chúng ta hợp tác với nhau thay vì cạnh tranh.
Trong thực tế tương thuộc, giải pháp cùng thắng là giải pháp vững bền duy nhất. Nó là điều cốt lõi của tâm lý dồi dào - luôn có đủ mọi thứ cho tất cả chúng ta; năng lực được kết hợp lại của chúng ta đủ để tạo ra nhiều hơn cho chúng ta và cho mọi người khác. Theo một khía cạnh nào đó, thì đúng như một số người nói, phải gọi nó là "sự cùng thắng của mọi người" (win-win-win). Bằng cách cùng nhau làm việc, học tập lẫn nhau, giúp đỡ nhau cùng trưởng thành, mọi người sẽ cùng có lợi, kể cả xã hội nói chung.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét