Khi lần đầu tiên lắng nghe tiếng nói thì thầm của lương tâm, chúng ta thường làm một trong hai điều sau đây: hoặc chúng ta hành động theo tiếng gọi của nó, hoặc chúng ta bắt đầu tìm cách thanh minh - tự thuyết phục mình bằng cách "những lý lẽ giả dối" - lý do vì sao chúng ta phải có sự lựa chọn khác.
Nếu chọn giải pháp thứ nhất, chúng ta sẽ cảm thấy yên tâm. Chúng ta tạo ra sự liên kết lớn hơn với nguyên tắc "chính Bắc". Chúng ta nâng cao khả năng nhận thức được tiếng nói của nội tâm và nâng cao tính hiệu quả của bản thân.
Nếu chọn giải pháp thứ hai, chúng ta sẽ cảm thấy bất ổn và căng thẳng. Chúng ta bắt đầu tìm cách thanh minh cho quyết định của mình, thường là dựa vào các nhân tố bên ngoài, như là do người khác hay do hoàn cảnh. Chúng ta bắt đầu đổ lỗi và lên án người khác. Họ có thể nhận ra sự bất hợp lý của chúng ta và phản ứng đáp trả, tạo ra một sự hiệp lực tiêu cực mà Tiến sỹ Terry Warner gọi là "sự đụng độ", khi mà mỗi chúng ta có hành động kích thích hành vi tiêu cực của người khác và lấy đó làm cái cớ cho hành vi tiêu cực của mình.
Ví dụ, giả sử bạn trở về nhà sau một ngày làm việc mệt nhọc. Bạn đang muốn nghỉ ngơi và mong chờ buổi tối đến để xem cuốn phim video mà bạn vừa thuê trên đường về nhà. Nhưng trong bữa ăn tối, bạn phát hiện ra đứa con trai vị thành niên của bạn đang có vấn đề đấu tranh tư tưởng và bạn đột nhiên cảm thấy lương tâm mách bảo mình nên sắp xếp lại kế hoạch buổi tối để có cuộc gặp gỡ thân mật với con.
Nhưng vấn đề là bạn không muốn làm điều đó và cũng không muốn thừa nhận điều này với chính bạn. Bạn thực sự yêu quý con trai của mình và muốn điều tốt nhất đến với nó. Nhưng bạn đang rất mệt mỏi. Bạn đang mong được xem cuốn phim video này để giải trí. Xét cho cùng thì bạn đáng được hưởng điều đó. Bạn đã làm việc vất vả cả ngày để kiếm tiền nuôi nấng nó. Bạn đã bỏ ra 10 tiếng đồng hồ để đi về, để giải quyết các vấn đề tranh chấp, đấu đá lẫn nhau tại nơi làm việc, đối đầu với các vấn đề hóc búa và những thách thức căng thẳng giữa các cá nhân, làm việc như nô lệ để giải quyết các vấn đề ngân sách và báo cáo, chịu đựng trước các khách hàng khó tính và các nhà cung cấp khó chịu - tất cả những điều này bạn làm là để con bạn có được những điều tốt đẹp hơn trong cuộc sống. Và tất cả điều bạn muốn vào lúc ấy chỉ là có được hai giờ thảnh thơi dành cho mình - chỉ hai tiếng đồng hồ để xem cuốn phim video bạn đã hoãn đi hoãn lại cả tháng nay vì quá bận rộn.
Nên bạn đã chọn cách giải quyết nhanh tại bữa ăn.
"Này con, có gì không ổn hả?"
Cậu bé liếc nhìn xem bạn có thực sự quan tâm không. Thấy bạn không thực sự quan tâm nên nó trả lời: "Không sao bố ạ, con ổn mà".
"Tức là việc học ở trường, bài vở, bạn bè, đều không có vấn đề gì chứ?"
"Vâng ạ, mọi chuyện ổn cả."
"Con cần học chăm chỉ để có điểm cao nhé, học bổng là rất quan trọng đấy."
"Vâng, con biết rồi". Thằng bé đứng dậy ra khỏi bàn ăn và cầm theo chiếc áo khoác vắt trên ghế.
"Con đi ra ngoài hả?".
"Vâng"
"Con đi đâu?"
"Chỉ quanh đây thôi."
"Bao giờ con về nhà?".
"Hơi muộn một tí."
"Ngày mai con phải đi học. Nhớ về nhà trước 10 giờ 30 nhé"
"Vâng ạ"
Khi cậu con trai bước ra khỏi cửa, bạn gọi với theo:
"Này, con nhớ nếu có vấn đề gì thì nói cho bố biết nhé"
"Vâng ạ", con bạn đáp lại.
"Con muốn nói chuyện hả?"
"Không ạ, con phải đi đây"
"Con có định nói đâu? Con chỉ trả lời nhát gừng. Không thể cảm thông với con được"
"Đúng vậy", thằng bé khẽ nói."Bố còn không dễ dàng hòa hợp với bản thân mình nữa là"
"Con có nghĩ là những đứa trẻ vị thành niên có thể mở mồm ra nói được một điều thông minh dù chỉ một lần thôi không?"
Khi cái cửa đóng sầm lại sau lưng đứa con, bạn quay trờ về ghế nệm và lẩm bẩm than phiền về những đứa trẻ vị thành niên, về khó khăn trong việc giao tiếp với chúng và những khó khăn của các bậc làm cha mẹ thời nay. Bạn đã cố gắng! Thế mà con bạn cứ câm như hến. Thằng bé chống lại mọi nỗ lực muốn giao tiếp của bạn.
Vâng, dù sao thì những đứa trẻ vị thành niên là rất khó hiểu, đúng không? Sau khi tự mình thanh minh trong đầu, bạn ngồi xuống và bắt đầu xem phim video. Chỉ trong vài phút, sự khó chịu kéo dài trong lòng bạn tạm thời lắng xuống nhờ cuốn phim.
Trong khi đó, con bạn đang phải trăn trở nhiều hơn. Thằng bé cảm thấy bị đổ lỗi và bị lên án cho sự giao tiếp bất thành giữa hai cha con. Những khúc mắc tăng lên, cậu cảm thấy tồi tệ hơn bao giờ hết và cũng không có ai để giãi bày.
Qua thời gian, cái giá của những sự rút lui như thế này là rất lớn. Từng bước một, những bức tường của sự thanh minh và lý sự bắt đầu vây quanh con tim của bạn. Con trai của bạn cũng dựng nên các bức tường vây quanh con tim của nó để bảo vệ cho những cảm giác yếu đuối cà những nhu cầu bên trong. Sự giao tiếp trở nên hình thức, căng thẳng, nhanh chóng biến thành sự đổ lỗi và lên án trong nỗ lực để thanh minh cho hành vi của mình. Bạn sống trong mạng lưới của sự khó chịu và đau khổ gây ra do hậu quả của việc không lắng nghe và hành động theo tiếng mách bảo thì thầm trước tiên của lương tâm.
Chúng ta tự làm khổ mình do sự căng thẳng và hậu quả của sự không hài hòa trong nội tâm - không làm điều chúng ta cảm thấy nên làm - nhiều hơn là do làm việc vất vả và ít có thời gian nghỉ ngơi. Khi chúng ta tìm cách trốn tránh sự căng thẳng bằng cách chất đầy cuộc sống của chúng ta bằng cách hoạt động trong Phần tư thứ III mà chúng ta đã cố thuyết phục bản thân rằng đó là quan trọng hay lao vào các hoạt động trong Phần tư thứ IV, thì chúng ta chỉ làm tăng sự căng thẳng mà thôi. Trên thực tế, nhiều điều của cái mà chúng ta gọi là những thất vọng về cách "quản trị thời gian" - cảm giác phiền phức, chịu áp lực, rơi vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan - về thực chất là do những bất ổn trong nội tâm.
Ngay cả vào thời điểm căng thẳng, có vẻ như sống với những câu hỏi vẫn dễ dàng hơn là sống với những câu trả lời. Chừng nào chúng ta còn có câu hỏi, chừng nào chúng ta còn nghi ngờ, chừng nào chúng ta còn đấu tranh tư tưởng, chúng ta không thấy có trách nhiệm phải làm điều gì; chúng ta không chịu trách nhiệm đối với kết quả xảy ra. Do đó chúng ta dây dưa hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng năm để đắm mình trong đống lý sự giả dối do chúng ta tạo ra để tránh phải có những hành động đơn giản có thể đưa chúng ta sống phù hợp với các quy luật chi phối chất lượng cuộc sống.
Chìa khóa để có hành động chính trực đơn giản chỉ là chấm dứt đóng kịch. Biết cách lắng nghe - cả tiếng nói từ lương tâm cũng như phản ứng của mình. Ngay khi chúng ta định nói "Đúng vậy, nhưng", hãy đổi thành "Đúng vậy, và". Không ngụy biện. Không thanh minh. Chỉ cần làm. Hãy coi mọi tiếng nói của lương tâm như lời mời để gắn kết chặt chẽ hơn với các quy luật của cuộc sống. Từ đó hãy lắng nghe, rồi đáp ứng...lắng nghe, đáp ứng.
Nếu chọn giải pháp thứ nhất, chúng ta sẽ cảm thấy yên tâm. Chúng ta tạo ra sự liên kết lớn hơn với nguyên tắc "chính Bắc". Chúng ta nâng cao khả năng nhận thức được tiếng nói của nội tâm và nâng cao tính hiệu quả của bản thân.
Nếu chọn giải pháp thứ hai, chúng ta sẽ cảm thấy bất ổn và căng thẳng. Chúng ta bắt đầu tìm cách thanh minh cho quyết định của mình, thường là dựa vào các nhân tố bên ngoài, như là do người khác hay do hoàn cảnh. Chúng ta bắt đầu đổ lỗi và lên án người khác. Họ có thể nhận ra sự bất hợp lý của chúng ta và phản ứng đáp trả, tạo ra một sự hiệp lực tiêu cực mà Tiến sỹ Terry Warner gọi là "sự đụng độ", khi mà mỗi chúng ta có hành động kích thích hành vi tiêu cực của người khác và lấy đó làm cái cớ cho hành vi tiêu cực của mình.
Ví dụ, giả sử bạn trở về nhà sau một ngày làm việc mệt nhọc. Bạn đang muốn nghỉ ngơi và mong chờ buổi tối đến để xem cuốn phim video mà bạn vừa thuê trên đường về nhà. Nhưng trong bữa ăn tối, bạn phát hiện ra đứa con trai vị thành niên của bạn đang có vấn đề đấu tranh tư tưởng và bạn đột nhiên cảm thấy lương tâm mách bảo mình nên sắp xếp lại kế hoạch buổi tối để có cuộc gặp gỡ thân mật với con.
Nhưng vấn đề là bạn không muốn làm điều đó và cũng không muốn thừa nhận điều này với chính bạn. Bạn thực sự yêu quý con trai của mình và muốn điều tốt nhất đến với nó. Nhưng bạn đang rất mệt mỏi. Bạn đang mong được xem cuốn phim video này để giải trí. Xét cho cùng thì bạn đáng được hưởng điều đó. Bạn đã làm việc vất vả cả ngày để kiếm tiền nuôi nấng nó. Bạn đã bỏ ra 10 tiếng đồng hồ để đi về, để giải quyết các vấn đề tranh chấp, đấu đá lẫn nhau tại nơi làm việc, đối đầu với các vấn đề hóc búa và những thách thức căng thẳng giữa các cá nhân, làm việc như nô lệ để giải quyết các vấn đề ngân sách và báo cáo, chịu đựng trước các khách hàng khó tính và các nhà cung cấp khó chịu - tất cả những điều này bạn làm là để con bạn có được những điều tốt đẹp hơn trong cuộc sống. Và tất cả điều bạn muốn vào lúc ấy chỉ là có được hai giờ thảnh thơi dành cho mình - chỉ hai tiếng đồng hồ để xem cuốn phim video bạn đã hoãn đi hoãn lại cả tháng nay vì quá bận rộn.
Nên bạn đã chọn cách giải quyết nhanh tại bữa ăn.
"Này con, có gì không ổn hả?"
Cậu bé liếc nhìn xem bạn có thực sự quan tâm không. Thấy bạn không thực sự quan tâm nên nó trả lời: "Không sao bố ạ, con ổn mà".
"Tức là việc học ở trường, bài vở, bạn bè, đều không có vấn đề gì chứ?"
"Vâng ạ, mọi chuyện ổn cả."
"Con cần học chăm chỉ để có điểm cao nhé, học bổng là rất quan trọng đấy."
"Vâng, con biết rồi". Thằng bé đứng dậy ra khỏi bàn ăn và cầm theo chiếc áo khoác vắt trên ghế.
"Con đi ra ngoài hả?".
"Vâng"
"Con đi đâu?"
"Chỉ quanh đây thôi."
"Bao giờ con về nhà?".
"Hơi muộn một tí."
"Ngày mai con phải đi học. Nhớ về nhà trước 10 giờ 30 nhé"
"Vâng ạ"
Khi cậu con trai bước ra khỏi cửa, bạn gọi với theo:
"Này, con nhớ nếu có vấn đề gì thì nói cho bố biết nhé"
"Vâng ạ", con bạn đáp lại.
"Con muốn nói chuyện hả?"
"Không ạ, con phải đi đây"
"Con có định nói đâu? Con chỉ trả lời nhát gừng. Không thể cảm thông với con được"
"Đúng vậy", thằng bé khẽ nói."Bố còn không dễ dàng hòa hợp với bản thân mình nữa là"
"Con có nghĩ là những đứa trẻ vị thành niên có thể mở mồm ra nói được một điều thông minh dù chỉ một lần thôi không?"
Khi cái cửa đóng sầm lại sau lưng đứa con, bạn quay trờ về ghế nệm và lẩm bẩm than phiền về những đứa trẻ vị thành niên, về khó khăn trong việc giao tiếp với chúng và những khó khăn của các bậc làm cha mẹ thời nay. Bạn đã cố gắng! Thế mà con bạn cứ câm như hến. Thằng bé chống lại mọi nỗ lực muốn giao tiếp của bạn.
Vâng, dù sao thì những đứa trẻ vị thành niên là rất khó hiểu, đúng không? Sau khi tự mình thanh minh trong đầu, bạn ngồi xuống và bắt đầu xem phim video. Chỉ trong vài phút, sự khó chịu kéo dài trong lòng bạn tạm thời lắng xuống nhờ cuốn phim.
Trong khi đó, con bạn đang phải trăn trở nhiều hơn. Thằng bé cảm thấy bị đổ lỗi và bị lên án cho sự giao tiếp bất thành giữa hai cha con. Những khúc mắc tăng lên, cậu cảm thấy tồi tệ hơn bao giờ hết và cũng không có ai để giãi bày.
Qua thời gian, cái giá của những sự rút lui như thế này là rất lớn. Từng bước một, những bức tường của sự thanh minh và lý sự bắt đầu vây quanh con tim của bạn. Con trai của bạn cũng dựng nên các bức tường vây quanh con tim của nó để bảo vệ cho những cảm giác yếu đuối cà những nhu cầu bên trong. Sự giao tiếp trở nên hình thức, căng thẳng, nhanh chóng biến thành sự đổ lỗi và lên án trong nỗ lực để thanh minh cho hành vi của mình. Bạn sống trong mạng lưới của sự khó chịu và đau khổ gây ra do hậu quả của việc không lắng nghe và hành động theo tiếng mách bảo thì thầm trước tiên của lương tâm.
Chúng ta tự làm khổ mình do sự căng thẳng và hậu quả của sự không hài hòa trong nội tâm - không làm điều chúng ta cảm thấy nên làm - nhiều hơn là do làm việc vất vả và ít có thời gian nghỉ ngơi. Khi chúng ta tìm cách trốn tránh sự căng thẳng bằng cách chất đầy cuộc sống của chúng ta bằng cách hoạt động trong Phần tư thứ III mà chúng ta đã cố thuyết phục bản thân rằng đó là quan trọng hay lao vào các hoạt động trong Phần tư thứ IV, thì chúng ta chỉ làm tăng sự căng thẳng mà thôi. Trên thực tế, nhiều điều của cái mà chúng ta gọi là những thất vọng về cách "quản trị thời gian" - cảm giác phiền phức, chịu áp lực, rơi vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan - về thực chất là do những bất ổn trong nội tâm.
Ngay cả vào thời điểm căng thẳng, có vẻ như sống với những câu hỏi vẫn dễ dàng hơn là sống với những câu trả lời. Chừng nào chúng ta còn có câu hỏi, chừng nào chúng ta còn nghi ngờ, chừng nào chúng ta còn đấu tranh tư tưởng, chúng ta không thấy có trách nhiệm phải làm điều gì; chúng ta không chịu trách nhiệm đối với kết quả xảy ra. Do đó chúng ta dây dưa hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng năm để đắm mình trong đống lý sự giả dối do chúng ta tạo ra để tránh phải có những hành động đơn giản có thể đưa chúng ta sống phù hợp với các quy luật chi phối chất lượng cuộc sống.
Chìa khóa để có hành động chính trực đơn giản chỉ là chấm dứt đóng kịch. Biết cách lắng nghe - cả tiếng nói từ lương tâm cũng như phản ứng của mình. Ngay khi chúng ta định nói "Đúng vậy, nhưng", hãy đổi thành "Đúng vậy, và". Không ngụy biện. Không thanh minh. Chỉ cần làm. Hãy coi mọi tiếng nói của lương tâm như lời mời để gắn kết chặt chẽ hơn với các quy luật của cuộc sống. Từ đó hãy lắng nghe, rồi đáp ứng...lắng nghe, đáp ứng.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét