Nhiều khả năng các bạn sẽ có cách nhìn khác nhau khi bắt tay xây dựng thỏa thuận cùng thắng. Đó là điều tốt, vì sự khác biệt chính là khởi đầu của sự hiệp lực! Trong quá trình xây dựng thỏa thuận, các bạn cần nói ra sự khác biệt, đặt các vấn đề khác biệt giữa các bên lên bàn để giải quyết, trước khi sự khác biệt đó biến thành vấn đề lớn. Từ đó tìm kiếm giải pháp thứ ba để giải quyết sự khác biệt. Bạn đừng rón rén xung quanh các khác biệt và chung sống với những hệ quả tiêu cực do những vấn đề âm ỉ không được giải quyết và những cảm nghĩ bị nén lại. Thay vào đó, bạn cần dựa vào những khả năng thiên phú của mình để nêu ra và giải quyết vấn đề khác biệt với tinh thần đồng tâm hiệp lực.
Tư duy cùng thắng
Bạn thực sự muốn người khác chiến thắng, cũng như bạn muốn mình thắng. Bạn cam kết cùng nhau hợp tác cho đến khi tìm ra giải pháp mà hai bên cùng hài lòng.
Trước hết là hiểu người
Để đi đến sự hiểu biết lẫn nhau, những câu hỏi dưới đây có thể giúp ích cho bạn:
- Theo quan điểm của bên kia thì vấn đề ở đây là gì? Thực sự lắng nghe để thấu hiểu, chứ không phải để tranh cãi. Gác lại thành kiến của mình. Cố gắng diễn đạt quan điểm của bên kia đến mức chính xác hơn cả chính họ. Khuyến khích bên kia cũng làm như vậy đối với quan điểm của bạn.
- Vấn đề chính (không phải quan điểm) ở đây là gì? Khi quan điểm của hai bên đã được trình bày sáng tỏ và hai bên đều hiểu rõ của nhau, hãy cùng nhau nhìn vào vấn đề tranh cãi và những tồn tại cần giải quyết.
- Những kết quả nào sẽ hình thành giải pháp mà hai bên hoàn toàn chấp nhận? Tìm kiếm yếu tố tạo nên "chiến thắng" đối với bên kia. Nhận diện yếu tố tạo nên "chiến thắng" của bạn. Đặt trên bàn những tiêu chí của cả hai bên làm cơ sở cho sự tương tác theo tinh thần đồng tâm hiệp lực.
Đồng tâm hiệp lực
Hãy cùng nhau khám phá tìm ra giải pháp sáng tạo theo phương án thứ ba có lợi cho cả hai bên. Áp dụng các phương pháp động não hiến kế. Học tập tinh thần sáng tạo của Macgyver. Cởi mở tâm hồn mình. Viết ra giấy những phương án khả thi có thể đáp ứng tiêu chí của hai bên.
Để tham khảo, bạn xem xét hai ví dụ dưới đây:
Ví dụ 1:
Giả sử bạn là người đại diện bán hàng cho một công ty. Thị trường đang cạnh tranh gay gắt và có nhiều đối thủ cạnh tranh đang hoạt động trong khu vực bạn phụ trách. Phần lớn khách hàng của bạn mua hàng theo nguyên tắc giao hàng đúng lúc, và khả năng đáp ứng yêu cầu giao hàng đúng hẹn là yếu tố quyết định chỗ đứng của bạn trong kinh doanh.
Nhưng gần đây, cơ sở sản xuất của bạn đã bắt đầu gửi hàng hóa vào phút chót. Bạn đã một vài lần giao hàng chậm cho một số khách hàng quan trọng. Bạn hiểu rõ tình hình của khách hàng và biết rằng nếu công ty của bạn tiếp tục thất hẹn thì khách hàng sẽ chuyển sang mua hàng của đối thủ cạnh tranh. Bạn không muốn bị mất khách hàng nên bạn đến gặp giám đốc cơ sở sản xuất để tìm hiểu sự việc.
Khi đến nơi, bạn thấy vị giám đốc này như đang bị chôn sống trong đống công việc của Phần tư thứ I, với tâm trạng rối bời trước yêu cầu của bạn cũng như mọi người khác đặt ra cho nhà máy của ông ta. Ông ta nói rằng việc bạn có được hàng đã là một phép lạ rồi.
Bạn sẽ làm gì đây?
Tư duy cùng thắng
Bạn muốn mình được việc. Bạn cũng muốn ông giám đốc này được việc. Bạn cũng muốn khách hàng của bạn hài lòng. Bạn không được tư duy "hoặc/hay là" nữa mà phải tư duy "và". Bạn phải tìm kiếm giải pháp theo phương án thứ ba đáp ứng đòi hỏi của tất cả các bên. Bạn phải tìm kiếm giải pháp để giải quyết tận gốc của vấn đề chứ không phải chỉ là phần ngọn.
Trước hết là hiểu người
1. Vấn đề ở đây là gì theo quan điểm của người khác?
Nghe ông giám đốc trình bày, bạn mới biết rằng trong sáu tháng qua nhu cầu của khách hàng đã tăng lên 30% trong khi kinh phí để mở rộng sản xuất vẫn chưa được thông qua. Công nhân được yêu cầu phải làm thêm ngoài giờ và việc duy tu bảo dưỡng máy móc bị bỏ qua, làm tăng chi phí lao động và giờ máy chết, quan hệ giữa ông giám đốc nhà máy và lãnh đạo công ty trở nên căng thẳng. Ông ta cảm thấy bị sức ép từ mọi phía, và cho rằng yêu cầu giao hàng đúng hạn của bạn là không thực tế. Bạn cũng cảm thấy ông giám đốc là người có tinh thần trách nhiệm. Không phải ông ta muốn gây trở ngại; mà muốn cố gắng giao hàng đúng hẹn càng nhiều càng tốt. Đơn giản là ông ta đang gặp bế tắc chưa tìm thấy lối ra. Sau khi tìm hiểu rõ tình cảnh của ông ta, bạn mới chia sẻ những khó khăn của khách hàng và mối quan tâm của bạn. Khi tất cả quan điểm của các bên đã được nêu ra, bạn sẵn sàng cùng với ông ta thảo luận các vấn đề để tìm ra giải pháp.
2. Những vấn đề mấu chốt ở đây là gì?
Khi trao đổi cởi mở, bạn nhận ra rằng vấn đề ở đây mới chỉ là vỏ ngoài của hàng loạt vấn đề lớn hơn. Những vấn đề mấu chốt có thể là:
- Năng suất
- Kinh phí
- Mối quan hệ với trụ sở chính
- Mối quan hệ với các khách hàng
3. Điều gì quyết định một giải pháp có thể chấp nhận được cho cả hai bên?
Bạn muốn tìm ra cả hai giải pháp ngắn hạn và dài hạn. Bạn nhận ra ông giám đốc cơ sở sản xuất không thể chỉ việc gạt sang bên đơn đặt hàng của người khác để ưu tiên cho đơn đặt hàng của bạn. Điều đó chỉ gây rắc rối cho tất cả các bên. Bạn cũng muốn cắt giảm tối thiểu các chi phí và thời gian máy chết trong tương lai, việc làm thêm giờ cũng không phải giải pháp thực sự tốt. Dù thế nào cũng cần có sự ổn định và đáng tin cậy. Muốn vậy cần đặt nền móng cho sự cải thiện lâu dài.
Đồng tâm hiệp lực
Khi đi vào tìm các giải pháp theo phương án thứ ba, bạn có thể cân nhắc nhiều phương án khả thi như sau:
- Một số khách hàng của bạn có thể tạm thời chấp nhận nếu nhà máy giao một phần đơn đặt hàng theo đúng hạn và số còn lại sẽ được giao sau đó vài ngày.
- Bạn làm việc với phòng tiếp thị công ty để giúp các nhân viên bán hàng hiểu được vấn đề, vì có thể do muốn tăng thị phần các đại diện bán hàng khác đã hứa hẹn quá lời với khách hàng, tạo ra nhu cầu đột biến giả tạo đối với nhà máy.
- Có thể ông giám đốc nhà máy trực tiếp đến thảo luận vấn đề với phòng tiếp thị.
- Đại diện phòng tiếp thị và giám đốc nhà máy cùng nghiên cứu xu thế thị trường và cùng nhau làm báo cáo phân tích gửi lãnh đạo công ty để xin thêm kinh phí mở rộng sản xuất cho nhà máy.
- Có thể, qua làm việc cùng nhau, bạn giúp nâng cao hiệu suất quá trình xử lý đơn đặt hàng, để dành nhiều thời gian cho sản xuất hơn là cho việc hành chính giấy tờ.
Bạn có thể thử làm theo các giải pháp trên hoặc một số bước khác hướng tới một giải pháp. Cái chính là bạn và đối tác cùng nhau tìm kiếm giải pháp để giải quyết vấn đề thay vì chống đối nhau trước vấn đề xảy ra. Thông qua tư duy cùng thắng, hiểu biết lẫn nhau và tinh thần đồng tâm hiệp lực, các bên dành thời gian và sức lực để cùng nhau tìm ra giải pháp chứ không phải để gây xung đột.
Ví dụ 2:
Giả dụ, bạn có cô con gái 16 tuổi đòi có xe hơi riêng. Con bé muốn được chủ động đi lại mà không phải phụ thuộc vào chiếc xe chung của gia đình. Con bé có một số tiền dành dụm, nhưng không đủ để mua xe. Hơn nữa, con bé nói nhiều đứa bạn của nó đều có xe riêng, và rằng nó là đứa có trách nhiệm và bạn phải tin nó.
Lúc đầu bạn định trả lời không được. Bạn biết con gái bạn là đứa có trách nhiệm, nhưng nó mới biết lái xe không lâu và đã có lần bị cảnh sát phạt. Sự thật là việc con bé đi xe chung với gia đình còn cho phép bạn kiểm soát nó (với mức độ nào đó) đi đâu và quan hệ với ai. Bạn nghĩ rằng với tuổi của nó, nó không được phép tự do muốn đi đâu thì đi, muốn làm gì thì làm. Hơn nữa, bạn còn phải bỏ tiền ra không chỉ để mua xe, mà còn tiền đóng bảo hiểm, tiền xăng, bảo dưỡng.
Như đã nói, đây không phải là tình huống chỉ cần một lời giải đơn giản. Nhưng có biết bao nhiêu trường hợp tương tự xảy ra đã để lại vết thương lòng trong mối quan hệ cha mẹ - con cái? Thật dễ cho cô con gái của bạn nổi loạn vì nó nghĩ rằng bạn không hiểu nó, hay không tin nó, cũng như thật dễ cho bạn để cương quyết phản đối và khẳng định uy quyền của cha mẹ, rằng bạn là người biết điều gì tốt nhất cho nó? Biết bao nhiêu thời gian và sức lực bị lãng phí cho những cuộc xung đột tiêu cực như vậy? Làm cách nào để bạn có giải pháp tốt hơn? Hãy luôn nhớ những điều sau: tư duy cùng thắng, trước hết là hiểu người, đồng tâm hiệp lực.
Khi bạn cố gắng để hiểu rõ quan điểm của nhau, nhận diện các vấn đề, và tìm giải pháp theo phương án thứ ba với tinh thần đồng tâm hiệp lực, bạn cần cân nhắc thỏa thuận về bổn phận cùng thắng xung quanh vấn đề mua chiếc xe mới. Con bé có thể mua chiếc xe mới nếu đáp ứng một số điều kiện. Bạn có thể nói rõ các yêu cầu về bảo dưỡng xe, và nó phải chịu tiền đóng bảo hiểm và tiền mua xăng. Bạn cũng có thể thỏa thuận với nó về cách liên lạc để biết nó đi đâu và gặp ai. Bạn cũng có thể yêu cầu nó chở các em của nó, giúp giảm bớt công việc gia đình cho vợ chồng bạn.
Điều muốn nói ở đây không phải là giải pháp này hay nhất, hay phương án thứ ba dễ dàng tìm ra. Điều chúng tôi muốn nói là khi có vấn đề mới xuất hiện và vấn đề này chưa phải là nghiêm trọng, thì bạn nên tránh gây ra những tác động tiêu cực đến mối quan hệ quan trọng mà có thể phải mất hàng tháng hay hàng năm để giải quyết. Chẳng những thế, nó còn có thể gây ảnh hưởng xấu đến thời gian và chất lượng cuộc sống của những người liên quan.
Tư duy cùng thắngBạn thực sự muốn người khác chiến thắng, cũng như bạn muốn mình thắng. Bạn cam kết cùng nhau hợp tác cho đến khi tìm ra giải pháp mà hai bên cùng hài lòng.
Để đi đến sự hiểu biết lẫn nhau, những câu hỏi dưới đây có thể giúp ích cho bạn:
- Theo quan điểm của bên kia thì vấn đề ở đây là gì? Thực sự lắng nghe để thấu hiểu, chứ không phải để tranh cãi. Gác lại thành kiến của mình. Cố gắng diễn đạt quan điểm của bên kia đến mức chính xác hơn cả chính họ. Khuyến khích bên kia cũng làm như vậy đối với quan điểm của bạn.
- Vấn đề chính (không phải quan điểm) ở đây là gì? Khi quan điểm của hai bên đã được trình bày sáng tỏ và hai bên đều hiểu rõ của nhau, hãy cùng nhau nhìn vào vấn đề tranh cãi và những tồn tại cần giải quyết.
- Những kết quả nào sẽ hình thành giải pháp mà hai bên hoàn toàn chấp nhận? Tìm kiếm yếu tố tạo nên "chiến thắng" đối với bên kia. Nhận diện yếu tố tạo nên "chiến thắng" của bạn. Đặt trên bàn những tiêu chí của cả hai bên làm cơ sở cho sự tương tác theo tinh thần đồng tâm hiệp lực.
Đồng tâm hiệp lực
Hãy cùng nhau khám phá tìm ra giải pháp sáng tạo theo phương án thứ ba có lợi cho cả hai bên. Áp dụng các phương pháp động não hiến kế. Học tập tinh thần sáng tạo của Macgyver. Cởi mở tâm hồn mình. Viết ra giấy những phương án khả thi có thể đáp ứng tiêu chí của hai bên.
Để tham khảo, bạn xem xét hai ví dụ dưới đây:
Ví dụ 1:
Giả sử bạn là người đại diện bán hàng cho một công ty. Thị trường đang cạnh tranh gay gắt và có nhiều đối thủ cạnh tranh đang hoạt động trong khu vực bạn phụ trách. Phần lớn khách hàng của bạn mua hàng theo nguyên tắc giao hàng đúng lúc, và khả năng đáp ứng yêu cầu giao hàng đúng hẹn là yếu tố quyết định chỗ đứng của bạn trong kinh doanh.
Nhưng gần đây, cơ sở sản xuất của bạn đã bắt đầu gửi hàng hóa vào phút chót. Bạn đã một vài lần giao hàng chậm cho một số khách hàng quan trọng. Bạn hiểu rõ tình hình của khách hàng và biết rằng nếu công ty của bạn tiếp tục thất hẹn thì khách hàng sẽ chuyển sang mua hàng của đối thủ cạnh tranh. Bạn không muốn bị mất khách hàng nên bạn đến gặp giám đốc cơ sở sản xuất để tìm hiểu sự việc.
Khi đến nơi, bạn thấy vị giám đốc này như đang bị chôn sống trong đống công việc của Phần tư thứ I, với tâm trạng rối bời trước yêu cầu của bạn cũng như mọi người khác đặt ra cho nhà máy của ông ta. Ông ta nói rằng việc bạn có được hàng đã là một phép lạ rồi.
Bạn sẽ làm gì đây?
Tư duy cùng thắng
Bạn muốn mình được việc. Bạn cũng muốn ông giám đốc này được việc. Bạn cũng muốn khách hàng của bạn hài lòng. Bạn không được tư duy "hoặc/hay là" nữa mà phải tư duy "và". Bạn phải tìm kiếm giải pháp theo phương án thứ ba đáp ứng đòi hỏi của tất cả các bên. Bạn phải tìm kiếm giải pháp để giải quyết tận gốc của vấn đề chứ không phải chỉ là phần ngọn.
Trước hết là hiểu người
1. Vấn đề ở đây là gì theo quan điểm của người khác?
Nghe ông giám đốc trình bày, bạn mới biết rằng trong sáu tháng qua nhu cầu của khách hàng đã tăng lên 30% trong khi kinh phí để mở rộng sản xuất vẫn chưa được thông qua. Công nhân được yêu cầu phải làm thêm ngoài giờ và việc duy tu bảo dưỡng máy móc bị bỏ qua, làm tăng chi phí lao động và giờ máy chết, quan hệ giữa ông giám đốc nhà máy và lãnh đạo công ty trở nên căng thẳng. Ông ta cảm thấy bị sức ép từ mọi phía, và cho rằng yêu cầu giao hàng đúng hạn của bạn là không thực tế. Bạn cũng cảm thấy ông giám đốc là người có tinh thần trách nhiệm. Không phải ông ta muốn gây trở ngại; mà muốn cố gắng giao hàng đúng hẹn càng nhiều càng tốt. Đơn giản là ông ta đang gặp bế tắc chưa tìm thấy lối ra. Sau khi tìm hiểu rõ tình cảnh của ông ta, bạn mới chia sẻ những khó khăn của khách hàng và mối quan tâm của bạn. Khi tất cả quan điểm của các bên đã được nêu ra, bạn sẵn sàng cùng với ông ta thảo luận các vấn đề để tìm ra giải pháp.
2. Những vấn đề mấu chốt ở đây là gì?
Khi trao đổi cởi mở, bạn nhận ra rằng vấn đề ở đây mới chỉ là vỏ ngoài của hàng loạt vấn đề lớn hơn. Những vấn đề mấu chốt có thể là:
- Năng suất
- Kinh phí
- Mối quan hệ với trụ sở chính
- Mối quan hệ với các khách hàng
3. Điều gì quyết định một giải pháp có thể chấp nhận được cho cả hai bên?
Bạn muốn tìm ra cả hai giải pháp ngắn hạn và dài hạn. Bạn nhận ra ông giám đốc cơ sở sản xuất không thể chỉ việc gạt sang bên đơn đặt hàng của người khác để ưu tiên cho đơn đặt hàng của bạn. Điều đó chỉ gây rắc rối cho tất cả các bên. Bạn cũng muốn cắt giảm tối thiểu các chi phí và thời gian máy chết trong tương lai, việc làm thêm giờ cũng không phải giải pháp thực sự tốt. Dù thế nào cũng cần có sự ổn định và đáng tin cậy. Muốn vậy cần đặt nền móng cho sự cải thiện lâu dài.
Đồng tâm hiệp lực
Khi đi vào tìm các giải pháp theo phương án thứ ba, bạn có thể cân nhắc nhiều phương án khả thi như sau:
- Một số khách hàng của bạn có thể tạm thời chấp nhận nếu nhà máy giao một phần đơn đặt hàng theo đúng hạn và số còn lại sẽ được giao sau đó vài ngày.
- Bạn làm việc với phòng tiếp thị công ty để giúp các nhân viên bán hàng hiểu được vấn đề, vì có thể do muốn tăng thị phần các đại diện bán hàng khác đã hứa hẹn quá lời với khách hàng, tạo ra nhu cầu đột biến giả tạo đối với nhà máy.
- Có thể ông giám đốc nhà máy trực tiếp đến thảo luận vấn đề với phòng tiếp thị.
- Đại diện phòng tiếp thị và giám đốc nhà máy cùng nghiên cứu xu thế thị trường và cùng nhau làm báo cáo phân tích gửi lãnh đạo công ty để xin thêm kinh phí mở rộng sản xuất cho nhà máy.
- Có thể, qua làm việc cùng nhau, bạn giúp nâng cao hiệu suất quá trình xử lý đơn đặt hàng, để dành nhiều thời gian cho sản xuất hơn là cho việc hành chính giấy tờ.
Bạn có thể thử làm theo các giải pháp trên hoặc một số bước khác hướng tới một giải pháp. Cái chính là bạn và đối tác cùng nhau tìm kiếm giải pháp để giải quyết vấn đề thay vì chống đối nhau trước vấn đề xảy ra. Thông qua tư duy cùng thắng, hiểu biết lẫn nhau và tinh thần đồng tâm hiệp lực, các bên dành thời gian và sức lực để cùng nhau tìm ra giải pháp chứ không phải để gây xung đột.
Ví dụ 2:
Giả dụ, bạn có cô con gái 16 tuổi đòi có xe hơi riêng. Con bé muốn được chủ động đi lại mà không phải phụ thuộc vào chiếc xe chung của gia đình. Con bé có một số tiền dành dụm, nhưng không đủ để mua xe. Hơn nữa, con bé nói nhiều đứa bạn của nó đều có xe riêng, và rằng nó là đứa có trách nhiệm và bạn phải tin nó.
Lúc đầu bạn định trả lời không được. Bạn biết con gái bạn là đứa có trách nhiệm, nhưng nó mới biết lái xe không lâu và đã có lần bị cảnh sát phạt. Sự thật là việc con bé đi xe chung với gia đình còn cho phép bạn kiểm soát nó (với mức độ nào đó) đi đâu và quan hệ với ai. Bạn nghĩ rằng với tuổi của nó, nó không được phép tự do muốn đi đâu thì đi, muốn làm gì thì làm. Hơn nữa, bạn còn phải bỏ tiền ra không chỉ để mua xe, mà còn tiền đóng bảo hiểm, tiền xăng, bảo dưỡng.
Như đã nói, đây không phải là tình huống chỉ cần một lời giải đơn giản. Nhưng có biết bao nhiêu trường hợp tương tự xảy ra đã để lại vết thương lòng trong mối quan hệ cha mẹ - con cái? Thật dễ cho cô con gái của bạn nổi loạn vì nó nghĩ rằng bạn không hiểu nó, hay không tin nó, cũng như thật dễ cho bạn để cương quyết phản đối và khẳng định uy quyền của cha mẹ, rằng bạn là người biết điều gì tốt nhất cho nó? Biết bao nhiêu thời gian và sức lực bị lãng phí cho những cuộc xung đột tiêu cực như vậy? Làm cách nào để bạn có giải pháp tốt hơn? Hãy luôn nhớ những điều sau: tư duy cùng thắng, trước hết là hiểu người, đồng tâm hiệp lực.
Khi bạn cố gắng để hiểu rõ quan điểm của nhau, nhận diện các vấn đề, và tìm giải pháp theo phương án thứ ba với tinh thần đồng tâm hiệp lực, bạn cần cân nhắc thỏa thuận về bổn phận cùng thắng xung quanh vấn đề mua chiếc xe mới. Con bé có thể mua chiếc xe mới nếu đáp ứng một số điều kiện. Bạn có thể nói rõ các yêu cầu về bảo dưỡng xe, và nó phải chịu tiền đóng bảo hiểm và tiền mua xăng. Bạn cũng có thể thỏa thuận với nó về cách liên lạc để biết nó đi đâu và gặp ai. Bạn cũng có thể yêu cầu nó chở các em của nó, giúp giảm bớt công việc gia đình cho vợ chồng bạn.
Điều muốn nói ở đây không phải là giải pháp này hay nhất, hay phương án thứ ba dễ dàng tìm ra. Điều chúng tôi muốn nói là khi có vấn đề mới xuất hiện và vấn đề này chưa phải là nghiêm trọng, thì bạn nên tránh gây ra những tác động tiêu cực đến mối quan hệ quan trọng mà có thể phải mất hàng tháng hay hàng năm để giải quyết. Chẳng những thế, nó còn có thể gây ảnh hưởng xấu đến thời gian và chất lượng cuộc sống của những người liên quan.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét